facebook
POCYSTERSKI ZESPÓŁ KLASZTORNO-PAŁACOWY W RUDACH
OŚRODEK FORMACYJNO-EDUKACYJNY DIECEZJI GLIWICKIEJ
Polski
English
Deutsch
Française
český
       

O Zespole  >  Wirydarz - ogród

Roża w ogrodzie

Tak jak winorośl przyporządkowana jest Jezusowi, tak róże na przyległych głowicach kolumnady krużganku w Maulbronn przyporządkowane są Jego Matce Maryi.

Róże są podobnie jak winogrona wszechobecne w sztuce średniowiecza. W Maulbronn znajdziemy kwitnące róże na zwornikach sklepienia i na wielu głowicach kolumn w krużgankach. Nie jest to jednak zaskakujące, biorąc pod uwagę, że wszystkie kościoły przy klasztorach cysterskich poświęcone były Maryi Dziewicy. Kościół taki bez obrazu Matki Boskiej był nie do pomyślenia, gdyż w XII wieku wykazywano szczególną dbałość o rozwój misterium maryjnego. Róża w ogrodzie jest obrazem i symbolem maryjnego wdzięku, czystości, miłości i doznanego przez nią cierpienia.

Wielu średniowiecznych autorów porównywało Maryję nie tylko do pojedynczej latorośli, ale do całego ogrodu. Ten szczególny rodzaj ogrodu maryjnego określany był jako hortus conclusus – ogród zamknięty. Pojęcie to zaczerpnięte z Biblii z „Pieśni nad pieśniami” miało decydujący wpływ na średniowieczną sztukę ikonograficzną.

Autor listów z Clairvaux cytował również ten tekst dla podkreślenia szczególnie pozytywnej, jak ją nazywał „rajskiej” atmosfery w swoim klasztorze. Św. Bernard z Clairvaux poświęcił „Pieśni nad pieśniami” liczne kazania, w których opisywana oblubienica była na przemian duszą, Kościołem, Matką Boską, czasem wszystkim naraz.

W „Pieśni nad pieśniami”(4, 12 -15) czytamy:

Ogrodem zamkniętym jesteś, siostro ma, oblubienico,
ogrodem zamkniętym, źródłem zapieczętowanym.
Pędy twe - granatów gaj,
z owocem wybornym kwiaty henny i nardu:
nard i szafran, wonna trzcina i cynamon,
i wszelkie drzewa żywiczne,
mirra i aloes, i wszystkie najprzedniejsze balsamy.
[Tyś] źródłem mego ogrodu, zdrojem wód żywych
spływających z Libanu.

Artyści średniowieczni przechwycili z Biblii obrazy: zapieczętowanego źródła, zamkniętego ogrodu, fascynującego zapachu i czarujących kwiatów w ogrodzie do swoich licznych wierszy, pieśni i wspaniałych obrazów na cześć Matki Boskiej. W nich znaczącą rolę odgrywały również pojęcia: wysokich murów ogrodu, kolorowych, kwitnących łąk, źródeł i zdrojów. Tak np. obraz nieznanego mistrza z północnej Nadrenii przedstawia Maryję z Dzieciątkiem w towarzystwie Świętych i Aniołów pośrodku rajskiego ogrodu, otoczonego wysokimi murami. Oczywiście nie brakuje tu ani źródła, ani krzewu różanego rosnącego niedaleko muru pod drzewem wiśniowym. Ciernie i czerwone płatki róż są alegorią bólu i cierpienia, które musiała znieść Maryja.

Trzecia zwrotka starej pieśni maryjnej brzmi następująco:

„Maryjo, Ty jesteś czułością
Ty jesteś ogrodem różanym
Bóg sam go ozdobił Tym,
któregoś Ty urodziła
Kyrie elejson”.

Jako Pani rajskiego ogrodu była Maryja jednocześnie nową Ewą, zmazującą grzech pierworodny pierwszych ludzi, tak jak Jezus nazywany był nowym Adamem. Przypominają o tym leżące na stoliku ogrodowym obok patery napełnionej jabłkami dwa nadgryzione i jeden nietknięty owoc. Ogród maryjny to przeciwieństwo ogrodu rajskiego, który Ewa splamiła swoim grzechem.

Dla Cystersów ogród kontemplacyjny jest ogrodem – rajem, hortus conclusus, symbolem Maryi, i jednocześnie dziedzińcem, źródłem, miejscem do pracy, skrótem pomiędzy budynkami klasztornymi, czytelnią, miejscem inspiracji, religijnych medytacji oraz pięknie wypielęgnowanej murawy.

Nie był on jednak nigdy ogrodem, w którym uprawiano rośliny dla codziennego użytku. Takim ogrodom poświęcony jest następny rozdział.

Rozpoczynamy od ogrodu ziołowo-leczniczego.

Powrót

Aktualności

18.10.2017 | Kalendarz na rok 2017 ...
Zachęcamy do nabycia nowego kalendarza na rok 2018. Jest to 7. edycja opatrzona autorskimi zdjęciami. S...
czytaj dalej  strzalka
17.10.2017 | Muzyka w starym opactw...
Muzyka w starym opactwie Rudy – 2017 OD CYSTERSÓW PO NOWOWIEJSKIEGO   &nb...
czytaj dalej  strzalka

Kalendarium

30.04.2015 | Otwarcie Wirydarza
WIęcej o Nocy w Starym Opactwie...
czytaj dalej  strzalka
01.01.2016 | Kalendarium wydarzeń 2016
KALENDARIUM WYBRANYCH WYDARZEŃ  W 2016   01.01        M...
czytaj dalej  strzalka

Księga gości

Pielgrzymi Stowarzysze... napisał(a): Jesteśmy zachwyceni prostotą i pięknem panującym w całym Opactwie. Bardzo dziękujemy ks. Janowi za ciekawe opo...
czytaj dalej  strzalka
Ludwik napisał(a): W ciągu roku jestem w Rudach co najmniej pięć razy za każdym razem to miejsce mnie zachwyca . Przyjeżdżam tu na ...
czytaj dalej  strzalka

Linki

Produkty

Naturalna woda mineralna Rudzka Kroplą pijąc ją wspomagasz odbudowę Pocysterskiego Zespołu Klasztorno-Pałacowego w Rudach czytaj dalej  strzalka