facebook
POCYSTERSKI ZESPÓŁ KLASZTORNO-PAŁACOWY W RUDACH
OŚRODEK FORMACYJNO-EDUKACYJNY DIECEZJI GLIWICKIEJ
Polski
English
Deutsch
Française
český
       

O Zespole  >  Kaplice w Opactwie

Kaplica św. Jana Nepomucena

Kaplica przylegająca do prezbiterium od strony południowej dedykowana jest św. Janowi Nepomucenowi – jednemu z najpopularniejszych świętych na Śląsku w dobie baroku. Jan był kanonikiem praskim, umęczonym i straconym na rozkaz króla czeskiego Wacława IV w roku 1389. Według legendy bezpośrednią przyczyną królewskiego gniewu miała być stanowcza odmowa wyjawienia przez Jana tajemnicy spowiedzi żony Wacława, Zofii. Męczennik doczekał się beatyfikacji w roku 1721, zaś jego kanonizacja nastąpiła osiem lat później. Nepomucen stał się jednym z patronów imperium Habsburgów, w szczególności zaś ziem czeskich, do których należały i księstwa śląskie, sakramentu spowiedzi, a także orędownikiem w sytuacjach zagrożenia wodnym żywiołem.

Data wyniesienia praskiego kanonika na ołtarze wskazuje, że obecne wezwanie kaplicy nie było pierwotnym. Pojawiło się prawdopodobnie w latach dwudziestych XVIII w. Około czterdziestu lat wcześniej kaplica uzyskała nowy architektoniczny kształt. Średniowieczne sklepienie zastąpiono kopułą z latarnią. Ok. 1725 roku w czaszy kopuły powstała figuralna dekoracja malarska nawiązująca do postaci nowego patrona. Analiza stylistyczna wskazuje, że wyszła ona spod tej samej ręki co freski kaplicy mariackiej, które, według ustaleń historyków sztuki, są dziełem wrocławskiego artysty Ignatza Depée. Pod koniec osiemnastego stulecia polichromie przykryto warstwą stiuku. Ich obecność stwierdzono dopiero w toku prac konserwatorskich, podjętych w roku 1996. Odkryto wówczas część malowideł. Pozostałe partie zasłonięte są stiukowymi pasami, biegnącymi od nasady do szczytu kopuły.

Freski przedstawiają grupę aniołów i puttów, trzymających atrybuty świętego. Jest wśród nich prezentowany na tacy język, który – wyrwany kanonikowi przed śmiercią – miał zostać odkryty w nienaruszonym stanie w grobowcu Nepomucena w roku 1719 r. Są też narzędzia tortur: kajdany, sznur oraz pochodnia, którą przypalano Jana. Pojawiają się również symbole godności biskupiej, którą król Wacław miał proponować świętemu w zamian za wyjawienie tajemnicy spowiedzi: pastorał, dzwonek i krzyż.

Podobnie jak kaplica mariacka, także kaplica św. Jana Nepomucena doczekała się zmiany wystroju w efekcie modernizacji wnętrza kościoła w latach 1785-90. Poza pokryciem płaszczyzn ścian i czaszy kopuły płaszczem stiuków wykonano wówczas nowy ołtarz, którego nastawa wbudowana została we wschodnią ścianę kaplicy. Zrealizowano ją również w stiuku, partie architektoniczne wyróżniając marmoryzacją, natomiast w przypadku figuralnych zachowując biel tworzywa, ożywioną złoceniami. W środkowej partii ukazano bezwładne ciało świętego unoszone przez anioła nad mostem, z którego został wrzucony do Wełtawy. Powyżej, pośrodku zwieńczenia, widnieje złoty język. W dolnej części nastawy, na bocznych wolutach siedzą dwa putta. Jedno wskazuje na główną scenę, drugie trzyma w ręce kłódkę, a palec drugiej kładzie na ustach.

W kaplicy oglądać można również wizerunek fundatora klasztoru, księcia Władysława. Ukazano go do kolan, w typowym dla XVII w. stroju, z dokumentem fundacyjnym w dłoni i leżącą obok książęcą mitrą. W tle przedstawiono kolumnę o trzonie owiniętym czerwoną draperią, która rozchylając się odsłania widok na kompleks klasztorny. Wieżowa fasada kościoła wskazuje, że obraz powstał po 1725 roku. Dolną partię płótna wypełnia inskrypcja oraz kartusz herbowy z białym orłem na czerwonym polu.

Aktualności

13.04.2017 | Wielkanoc A.D. 2017
Radość Świąt Wielkanocnych jest inna od radości Bożego Narodzenia. Radość Bożego Narodzenia zap...
czytaj dalej  strzalka
03.04.2017 | Colloquium Rudense 08 ...
Program wykładów 10.00 – 11.30 prof. Bogdan Dembiński, Jan Duns Szkot. Indywidualizm, woluntaryzm...
czytaj dalej  strzalka

Kalendarium

30.04.2015 | Otwarcie Wirydarza
WIęcej o Nocy w Starym Opactwie...
czytaj dalej  strzalka
01.01.2016 | Kalendarium wydarzeń 2016
KALENDARIUM WYBRANYCH WYDARZEŃ  W 2016   01.01        M...
czytaj dalej  strzalka

Księga gości

Pielgrzymi Stowarzysze... napisał(a): Jesteśmy zachwyceni prostotą i pięknem panującym w całym Opactwie. Bardzo dziękujemy ks. Janowi za ciekawe opo...
czytaj dalej  strzalka
Ludwik napisał(a): W ciągu roku jestem w Rudach co najmniej pięć razy za każdym razem to miejsce mnie zachwyca . Przyjeżdżam tu na ...
czytaj dalej  strzalka

Linki

Produkty

Naturalna woda mineralna Rudzka Kroplą pijąc ją wspomagasz odbudowę Pocysterskiego Zespołu Klasztorno-Pałacowego w Rudach czytaj dalej  strzalka